Oorsprong Schutterij

De eerste donderdag en vrijdag in september is het kermis in Bronkhorst. Het grootste evenement is het optreden van de schutterij.

Schutterijen hebben hun wortels al ver terug in de geschiedenis. In de tweede helft van de dertiende eeuw bloeiden overal in ons land de zogenaamde schuttersgilden op. Zij werden in het leven geroepen ter verdediging van de stadsmuren en zij moesten de maatschappelijke orde handhaven. Aanvankelijk waren zij gewapend met hand- en kruisbogen, later beschikten ze over de bekende voorlader geweren, “bussen” genaamd.

Na 1800 werden het rijksinstellingen. De schutters kwamen toen in actie bij oproer, brand en hielden nachtwacht.

Na 1900 raakten de schutterijen in verval. In Bronkhorst, evenals in vele andere plaatsen is het organiseren van de kermis de hoofdtaak van de Schutterij geworden.

Er wordt wel eens beweerd dat de bielemans * (biel is bijl) in hun clowneske pakken demonen voorstellen. Hun maskerachtige voorkomen, de kledij, de danspassen, het eentonige dansmelodietje en de rituele bijl zouden verwijzingen zijn naar godsdienstige rituelen van heidense volkeren.

Deze bewering is niet waar. Dat de pakken van de bielemans er nu zo uitzien is het gevolg van de armoede omstreeks het jaar 1900. Volgens de overlevering waren destijds de pakken van de bielemans versleten en omdat men onvoldoende geld ter beschikking had werd besloten lappen aan elkaar te naaien en op die manier nieuwe bielemanspakken te creëren. De oude pakken waren militaire uniformen die terugverwijzen naar de oorsprong van de schutterij. (zie eerste alinea’s van dit stuk)

* Voor enkele woorden is de in Bronkhorst gangbare term gebruikt, die afwijkt van het ABN.